Биология және география

ФАКУЛЬТЕТІ ТУРАЛЫ АҚПАРАТТАР

Факультеті туралы ақпараттар

БИОЛОГИЯ-ГЕОГРАФИЯ ФАКУЛЬТЕТІ

ТУРАЛЫ АҚПАРАТТАР


ҚарМУ-дың биология-география факультеті – әр түрлі салалардағы биология, география, экология, медицина, ауылшаруашылық ғылымдарының мамандарының басын қосатын, аймақтаірі педагогикалық және ғылыми әріптестер деп айтуға болады.
Факультет миссиясы: биология, география және экология ғылым салаларында студенттер мен магистранттарға классикалық білімнің құндылығын сақтай отырып,инновациялық технологияны қолдана отырып  жоғары сапалы білім беру және аймақтың болашағына жауапкершілікпен қарайтын жаңа ұрпақтардан мамандарды дайындау.
Оқытушылардың жалпы саны – 60 адам, оның ішінде 3 профессор және ғылым докторлары, 33 доцент және ғылым кандидаттары, факультетте«Қазақстан Республикасының ең үздік оқытушылары» конкурсының жеңімпаздары, талантты жас ғалымдарға білім және ғылым министрлігінің шешімі бойынша мемлекет тарапынан стипендия иегерлері және т.б жұмыс істейді.
Факультеттің төрт кафедрасында (зоология, география, ботаника, физиология) 700-ден астам студенттер мен магистранттар білім алады, факультет қабырғасынан әр жылы 200 мамандар бітіріп шығады. Факультетте 3 ғылыми-зерттеу және оқу-зерттеу лабораториялары орналасқан, 17 мамандандырылған лабораториялар мен кабинеттер, ғаламтор жүйесіне қосылған компьютерлік сыныптар, интерактивті мультимедиялық құралдармен жабдықтандырылған дәрістік аудиториялар, Қарқаралы мемлекеттік ұлттық табиғи саяжайдағы оқу-далалық базалар, мұражай, гербарлық қорлар.

Факультеттің кітапханалық қоры 86 мың оқу және ғылыми әдебиеттерден, ғылыми мерзімді басылымдардан тұрады. Факультет ғылыми мақалаларды жариялау үшін ҚР БжҒСҚжАК ұсынған жыл сайын «Қарағанды мемлекеттік университетінің хабаршысы. Биология, география, медицина» Сериясын шығарады.

Факультет жетістіктері Е.А. Бөкетов атындағы ҚарМУ-дың «Оқу процесін үздік ұйымдастырғаны үшін» номинациясының 1, 2 және 3 дәрежелі, «Тәрбиелеу процесін үздік ұйымдастырғаны үшін» номинациясының 3 дәрежелі, «Студенттерге арнау» конкурсындағы жеңісі үшін Гран-При, 2 және 3 дәрежелі дипломдарымен марапатталған.
Факультет студенттері Республикалық студенттік олимпиадаларда жеңістереге қол жеткізді: география биология, экология, биотехнология бойынша.

Факультет Ұлттық кредиттеуден (2009 ж.), швейцариялық SGS агенттігімен өткізілетін ISO 9001:2000 стандарты сапасының менеджменттік жүйесінің сертификаттауынан табысты өткен.
2004 және 2011 ж.ж аралығында факультеттің 18 оқытушысы кандидаттық диссертациялар қорғады, 7 қызметкер ҚР Білім және ғылым министрлігінің «ЖОО үздік оқытушысы» грантын жеңіп алды. Факультет ҚР БҒМ және Европалық қоғамдастықтың (TEMPUS) 20 млн. теңге көлеміндегі грантына ие болды.
Биология-география факультетінің базасында «Экологияның өзекті мәселелері»,  «Заманауи ботаника: биоалуантүрлілік, биоресурстар, биотехнология» халықаралық конференциялары, «Орталық Қазақстандағы географиялық білім» аймақтық ғылыми-тәжірибелік конференциясы, биология және география бойынша жыл сайынғы облыстық мектептік олимпиадалар (2005 ж. бастап), «Ғылым әлеміне қадамдар» (2010 ж. бастап) облыстық мектептік конференциялары және т.б өткізілді.

Студенттер мен магистранттар үшін қонақтар дәрісін профессор Уолл П. (ОАР), Огуреева Г.Н. (М.В. Ломоносов ат. ММУ, Ресей), профессор Голубева Е.И. (М.В. Ломоносов ат. ММУ, Ресей), профессор Баранова Т.И. (С-ПбМУ, Ресей), Жуков В.В. (Калининград техникалық университеті, Ресей), профессор Куприянов А.Н. (Кемеров ботаникалық бағы, Ресей), доктор Сарменто Ж. (Минхо университеті, Португалия) доктор Пуш В. (Қоршаған орта және өмір туралы ғылымның Вроцлав университеті, Польша), доктор Лорант Д. (Сент-Иштван университеті, Венгрия) және т.б.
ҚР ДСМ Еңбек гигиенасы және ұлттық аурулар Ұлттық орталығымен (Қазақстан), «Герхард Катч» диабет Институтымен (Германия), Санкт-Петербург мемлекеттік университеті биология-топырақ факультетінің құрылымдық-функционалдық зертханасымен (Ресей), «Қазақстанның биоалуантүрлілігін сақтау ассоциациясы»РҚБ-мен (Қазақстан), Қарағанды облыстық аумақтық орман және аң аулау шаруашылығының инспекциясымен, М.В. Ломоносов атындағы ММУ география факультетімен (Ресей), қоршаған ортаны қорғау және өмір туралы ғылымның Вроцлав университетімен (Польша), гигиена және кәсіби аурулардың кешенді мәселелерінің ҒЗИ-мен (Ресей) тығыз серіктестік қатынастар орнаған.
Биология-география факультетінің базасында Казақ КСР ғылым Академиясының География қоғамдастығының дәстүрін жалғастырушы   «Қазақ география қоғамдастығы» құрылып, жұмыс істеуде.

Қазақстанның биоалуантүрлілігін сақтау ассоциациясы (ҚБСА, Алматы) мен Birdlife International (Ұлы Британия) қолдауымен факультетте «ALIVE» табиғат сүюші студенттер клубы жұмыс істеуде.  Оның негізігі зерттеу бағыты – орнитологиялық бастау территорияларды (Important Bird Areas, IBA) зерттеу және «Алтын Дала» халықаралық жобасына қатысу.
50-дан астам магистранттар мен қызметкерлер Карлов университетінде (Чехия), Орталық сібір боаникалық бағында СО РАН (Ресей), Санкт-Петербург мемлекеттік университетінде (Ресей), Гронинген университетінде (Нидерланд), құстарды қорғаудың патшалық қоғамдастығында (Ұлы Британия), Новосібір мемелкеттік университетінде (Ресей), Бабеш-Боляй университетінде (Румыния) ғылыми біліктілікті жетілдіруден өтті.

2012 ж. факультетте экомониторинг және биотехнология зерттеу саябағы өз жұмысын бастады. 2012 жылдың маусымында 5В010700 – Биотехнология мамандығы бойынша бакалаврлар дайындау Мемлекеттік лиценсиясына ие болды.  2013 жылдың 6D060700 – Биология мамандығы бойынша докторлар дайындау Мемлекеттік лиценсиясына ие болды.  2017 жылдың маусымында5В012900 – География және Тарих мамандығы бойынша бакалаврлар дайындау Мемлекеттік лиценсиясына ие болды.

ФАКУЛЬТЕТІНІҢ ТАРИХЫ

Факультетінің тарихы

БИОЛОГИЯ- ГЕОГРАФИЯ ФАКУЛЬТЕТІНІҢ ТАРИХЫ

 

Биология факультеті Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университетінің байырғы факультеттерінің бірі, ол 1972 жылы педагогикалық институттың жаратылыстану факультеті базасында құрылған, оның тарихы 1952 жылдан басталады.

Педагогикалық институт кезінде жаратылыстану факультеті, сол 1952 жылы өзіндік жеке факультет статусына ие болды.

Ботаника кафедрасы 8 наурыз 1960. 1 қатарда, сол жақтан екінші отырған жаратылыстану факультетінің алғашқы деканы– Р.Г. Омарова

Осы факультеттің алғашқы деканы ретінде жас ғалым, химия ғылымдарының кандидаты Р.Г. Омарова тағайындалды.

Алғашқы кезде факультетте жалғыз ғана «Биология және химия» кафедрасы жұмыс істеді, бас кезінде кафедраны оқытушы  З.Б. Қасқабаева, сосын Р.Г. Омарова басқарды. Бұл кафедра құрамында 4 ғана оқытушы болды.

1959 жылы иен далада Телевизионный-12 көшесінде  агробиологиялық станция негізі қаланды.

Көлемі 4 гектарды құрайтын тәжірибе алаңында арнайы ботаникалық бөлімдер ұйымдастырылды: дендрарлар, коллекциялық питомниктер, гүл өсіру бөлімдері, әлемнің әр түрлі климаттық аймақтарынан, сонымен қатар субтропикалық аймақтан әкелінген өсімдіктерді өсіретін теплицалар.  Агробиологиялық участкеде оқытушылардың және аспиранттардың селекциялық және ғылыми зерттеу жұмыстары, студенттердің практикалық сабақтары және зерттеу жұмыстары жүргізілді.



АБС-тегі тәжірибелік жүйектер және теплица

 

1960 жылы «Биология және химия»  кафедрасы екі кафедраға «Химия» және «Зоология» кафедрасы болып бөлінді, зоология кафедрасының меңгерушісі болып биология ғылымдарының кандидаты Н.Б. Шлыков (1960-1967 жж.) тағайындалды. Осы жылдан бастап факультетте мамандарды екі бағытта дайындау: «Биология және химия», «Биология және ауылшаруашылық өндірісінің негізі» жүзеге асырылды, соңғы бағыт 1967 жылға дейін жалғасты.

1961 жылы «Ауыл шаруашылығы» кафедрасы құрылды, 1970 жылы ол кафедраның атауы «Дарвинизм және генетика» болып өзгертілді, осы кафедраны биология ғылымдарының кандидаты доцент Б.Н. Мухачев басқарды.


ҚарПИ ауыл шаруашылық кафедрасы ұжымы

Солдан оңға қарай отырғандар: аға оқытушы Сазанова А.И., аға оқытушы Захаров В.И., аға оқытушы Гвоздырева Е.М., аға оқытушы Сулейменов Ш., аға оқытушы Жумажанов Ж.Ж.

Солдан оңға қарай тұрғандар:аға оқытушы Бекишбеков З.Б., теплицаның аға шебері Шутилина А.Г., аға оқытушы Мухачев Б.Н., аға оқытушы Федоров В.И., аға оқытушы Деньгин А.Н., кафедра лаборанты Вера Ивановна және Рожнова В.С.


Олар факультеттің тіректері болды.

Солдан оңға қарай: доцент Фатхулова А.Б. 1953 ж. бастап, профессор Кравицкая П.С. 1957 ж. бастап, доцент Мухачев Б.Н. 1956 ж. бастап, доцент Кульжанова К.И. 1954 ж. бастап, доцент Әубәкіров Т.И. 1953 ж. бастап, доцент Джумабаева Ш.Б. 1954 ж. бастап, доцент Абдрахманов О.А. 1954 ж. бастап.

1972 жылы педагогикалық институт базасында Қарағанды мемлекеттік университеті құрылды және жаратылыстану факультеті биология және химия факультетінің құрылуына негіз болды.

Қарағанды мемлекеттік университеті құрылғаннан кейін биология факультетінің алғашқы деканы биология ғылымдарының кандидаты, доцент Тоқтамысова  Р.А. (1973-1976 жж.) және Анапиев И.М. (1976-1980 жж.) болды.

Осы уақыт аралығында факультетте 4 кафедра:  «Зоология» (кафедра меңгерушісі доцент, биология ғылымдарының кандидаты Т.И. Әубәкіров), «Ботаника» (доцент, биология ғылымдарының кандидаты Р.К. Моисеев), «Адам және жануарлар физиологиясы» (доцент, биология ғылымдарының кандидаты Қ.И. Кульжанова) және «Биохимия және өсімдіктер физиологиясы» (доцент, биология ғылымдарының кандидаты К.С. Баишев.) болды.

1973 жылы «Зоология» кафедрасында доцент, биология ғылымдарының кандидаты открыта Т.И. Аубакированың жетекшілігімен аспирантура ашылды, З.Б. Бекишбеков, К.Б.Бекишев, В.Г. Николаева өздерінің кандидаттық диссертацияларын қорғады.

1974 жылы биология-химия факультетінде кешкі оқу бөлімі ашылды (декандар: Б.В. Вахольский, К.И.Кульжанова, К.Б.Бекишев, С.В.Новик, О.А.Абдрахманов).

1975 жылы университеттің ректоры Евней Арыстанұлы Бөкетовтың айтуымен, доцент Н.Г. Скопин Ленинград қаласында докторлық диссертациясын қорғады және СССР ЖАК бекітуін қысқа мерзім 3 айдың ішінде алды.

1976 жылы Т.И. Аубакирова ой тастауымен және белсенді ұйымдастыру жұмысы арқасында зоологиялық мұражай құрылды. 1 жылдың ішінде мұражайдың коллекциялық қорында 400 астам экспонаттар жинақталды.


Зоологиялық мұражайда оқушылар мен студенттер

1980 жылы доцент О.А. Абдрахманов дайындық бөлімі деканынан биология факультетінің деканы жұмысына ауысты. Оның осы қызмет барысында жеті жыл жұмысының арқасында факультет барлық салада жетістіктерге қол жеткізді. Факультеттің материалдық базасы нығайды. Әсіресе жас мамандардың ғылыми және педагогикалық өсуіне көп көңіл бөлінді. Оқу үлгерімі үздік студенттердің ішінде факультетке Х. Исенов, С. Флорова, Л. Кутовцева, Л. Фаустов, В. Горлов, Г. Ильницкая, Э. Бекишбеков, М. Букетов, Н. Ержанов, А. Алимханов және басқа түлектер қалдырылды, және олар проблемалы ғылыми – зерттеу лабораториясының негізін қалады. Бұл лаборатория 1988 жылы биология ғылымдарының докторы, профессор А.Б. Бигалиевтің басшылығымен құрылып, әрі қарай бұл лабораторияның базасында Дүниежүзілік зерттеу экологиялық лабораториясында Орталық-Қазақстан филиалы ашылды. (жетекшісі аға қызметкер И.М. Пудов).

Жинақталған ғылым және білімнің арқасында факультеттің басында көптеген ірі республикалық және бүкілодақтық іс-шаралар өткізіліп тұрды. Вице-президент, академик Е.В. Гвоздевтің жетекшілігімен 1981 жылдың 1-2 шілде айында Қазақ ССР ҒА–ның зоология институтының ғылыми кеңесінің отырысы өтті.; 1988 жылы 16-18 тамызында факультеттің базасында «Қазақстан және Орталық Азия Журавль-красавкасы» тақырыбында VI Бүкілодақтық отырыс өтті.

Қазақ ССР ҒАакадемигі, вице-президент Гвоздев Е.В. 1-2 шілде 1981.

1986 жылдың желтоқсан оқиғасынан кейін факультет деканы биология ғылымдарының кандидаты, доцент В.Ф. Соломина (1987-1988 жж.) болды. 1988 жылы кешкі оқу бөлімі сырттай оқу бөліміне ауыстырылды. (декан, доцент О.А. Абдрахманов). 1989-1992 жылдары факультет деканы биология ғылымдарының кандидаты доцент Ж.Ж. Жумажанов болды.


АБС ғимаратындағы сабақ.

Сексенінші жылдары факультетте студенттердің ғылыми конференциялары шет тілдерде өткізілуі дәстүрге айналды. Факультет студенттері оқу уақытында және өндірістік практикаларда дәрістер оқып қоршаған ортаны қорғау тақырыбында әңгімелер жүргізетін, тұрғындарды қазіргі биологияның өзекті сұрақтарымен таныстыратын. Педагогикалық практика уақытында мектептерде «Биология аптасы», «Туған жердің табиғатын білу және қорғау», «Туған жерді сүю мен қорғау», «Қазақстанның пайдалы өсімдік ресурстары», «Жәндіктер егістік үшін күрес» және т.б. атты кештер мен әңгімелер өткізілді. Биология факультетінің студенттері «Студент және ғылыми-техникалық өрлеу» атты Республикалық бүкілодақтық олимпиадада 4 рет жеңімпаз атанды, сонымен қатар ол олимпиада факультет базасында да өткізілді. Студенттер Е. Мохова (1979 ж.), Х. Исенов (1980 ж.), Н. Татаринова (1981 ж.) осы Бүкілодақтық олимпиаданың финалдық турында дипломанттар атанды. Студенттер А. Капанов, Е. Боряева, В. Тевстер жалпы ғылымдар конкурсының дипломдарымен марапатталды.

1990 жылы факультетте студенттерді тағы да екі бағытта дайындау – «Психология» және «География»– жүзеге асты – факультеттегі 4 кафедраға және екі кафедра қосылды– «Психология» – кафедра меңгерушісі Б.А. Амирова, сосын доцент С.М. Джакупов, және «География», кафедраның меңгерушісі география ғылымдарының кандидаты,  профессор М.К. Кожахмет, ал қазіргі таңда бұл кафедраның меңгерушісі география ғылымдарының кандидаты С.А. Талжанов.

1990 жылы 5-8 қыркүйекте факультетте «Адам және биосфера» мәселесі бойынша  «Эколого-генетикалық мониторинг және қоршаған орта жағдайы» атты тақырыпта СССР-дің Кеңес министрлігінің кезінде Мемлекеттік ғылыми-техникалық комитетінде отырыс өткізілді.

1992 жылы факультет деканы болып ауылшаруашылық ғылымының кандидаты, доцент Т.Қ. Шаушеков тағайындалды. Оның жұмыс атқарған уақытында Қарағанды қаласының Оңтүстік-Шығыс ауданында 1993 жылы ботаникалық бақ ұйымдастырылды, оның директоры болып О.А. Абдрахманов тағайындалды.

1987-1991 жылдар аралығында Қарағанды мемлекеттік университетінің ректоры биология ғылымының докторы, профессор А.Б. Бигалиев болды, оның белсенді қолдауының арқасында 1992 жылы 10 сәуірде биология факультетінің жаңа корпусы қолданылуға берілді, жалпы ауданы 5982 шаршы метр, бастапқы ғимарат жобасысының бағасы 3 миллион сомға жуық болды. Жаңа ғимараттың құрылысына факультет оқытушыларымен қатар студенттер де белсенді қатысты.

ҚарМУ ректоры, биология ғылымдарыныңдокторы, профессор Бигалиев А.В. факультет жәнепроблемалық лаборатория қызметкерлерімен

1994 жылдың аяғы мен 1998 жылдары факультет деканы биология ғылымдарының кандидаты, доцент Н.Т. Ержанов болды. Н.Т. Ержановтың қызмет атқару жылдарында «Фермерлік ісі» мамандығы бойынша студенттерді дайындау ұйымдастырылды. Бірінші қабылдау 1996 жылы жүзеге асырылды, ал алғашқы бітіруші түлектер 2000 жылы бітірді.

1998-2002 жылдарыфакультет деканы биология ғылымдарының кандидаты, доцент Қ.Б. Бекишевболды, бұлжылдары факультете биология және экология мамандықтарыбойыншамагистранттардайындауқолғаалынды.

2002-2004 жылдарыфакультетті биология ғылымдарының докторы М.Р. Хантурин. басқарды. М.Р. Хантуринніңфакультеттежұмысістегенжылдарында «Бейімделудіңфизиологиясы» ғылыми-зерттеулабораториясыжұмысістейбастады, ғылымибағдарламанықаржыландырғанҚазақстанРеспубликасыныңғылымжәнебілімминистрлігініңнегізгізерттеугранттарыныңесебіненжүзегеасты, лабораторияныңбазасында 3 ғылымикандидаттық диссертация жарықкөрді. 2004 жылданбастапфакультетті факультет түлегі биологияғылымдарының кандидаты, доцент А.М. Айтқұловбасқарады.

2000 жылы факультете ғылымизерттеулабораториялықжұмыстарыбелсендірілді, 2004-2007 жылдараралығында 13 кандидаттық диссертация дайындалды, факультеттіңғылымижобасыныңжалпықаржыландыруыреспубликалыққорданжылына 6 миллион теңгегедейінжетті. Зерттеужұмыстарыныңнәтижесіндеұйымдар мен 5 халықаралықғылымипрактикалық конференция «Экологияныңөзектімәселелері» (2002-2013 жж.) болды, халықаралықғылыми конференция «Бейімделудіңөзектімәселесіжәнеәртүрлірангтыңсанокреотологиялықжүйесі: биология, физиология, биотехнология» (2007 ж.) республикалықжәнеаумақтықдеңгейдегі конференция тізімінекірді. 3 миллион теңгеденартыққаржыҒылымижәнеоқу-құралжабдықтарғажұмсалдыШетелдікжоғарыоқуорындарымензерттеуұйымдарыменғылымибайланыстарқаланды: М.В. Ломоносов атындағыМәскеумемлекеттікуниверситеті, Тюменмемлекеттікуниверситеті, Наваррскийуниверситетінің ботаника кафедрасы (Испания), бидай мен жүгерініжақсартудыңхалықаралықорталығы«CIMMYT» (Мексика, БҰҰ), «GerhardtKatsch» (Германия) диабет институты және т.б. Қазақ география қоғамы қайта ұйымдастырылды (төрайым география ғылымдарының кандидаты, доцент Ақпамбетова К.М.).ЖылсайынҚарағандыоблысыныңоқушыларыарасында биология мен географияданолимпиадаларөткізілуідәстүргеайналды.

Педагогикалық институттың факультетінiң алғашқы бітіруші түлектер

Биология-география факультетінің түлектері негізінен орта және жоғары білім алу жүйесінде біздің мемлекеттің ғылыми-зерттеу кеңселерінде, алыс және жақын шет елдерде жұмыс істейді. Аудандық білім алу бөлімдерін Б. Қоржынбаев, Р. Садықова, А. Түсіпбеков басқарады. Ресей федерациясының   РАМН П.К. Анохин атындағы  физиология институтының ғылыми қызметкерлері – Г. Артемова, Н. Куксгаус; ҚР БжҒМ зоология институтында – биология ғылымдарының кандидаты А. Мирхашимов. К.Я. Атаханова, О.К. Шаймуханбетов,  В.Н. Крайнюк, В.Н. Рягузов – табиғатты қорғауға бағытталған үкіметтік емес ұйымды басқарады. Кандидаттық диссертацияны Щербакова Л.А., Төлегенов Б., Калиев А., Ли К.Г., Штанинко Н., Айтуғанов К.А, Гаголина С.В., Бөдеева Р.Т., Қыстаубаева З.Т., Талжанов С.А., Кенжетаев Р.Р., Тыкежанова Г.М. және басқада көптеген қызметкерлер қорғады. Кейбір биология факультетінің түлектері тамаша нәтижелерге қол жеткізді. Мысалы қазіргі таңда педагогика ғылымдарының докторы, профессор Ж.Ж. Наурызбаев Жезқазған университетінің ректоры; биология ғылымдарының докторы, профессор Л.Е. Муравлева Қарағанды мемлекеттік медициналық академиясының  факультетінде декан қызметін атқарады; биология ғылымдарының докторы, профессор М.Р. Хантурин Л.Н. Гумилев атындағы Евразиялық ұлттық университетінде кафедра меңгерушісі қызметін атқарады; биология ғылымдарының докторы, профессор Н.Т. Ержанов С.М.Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университетінің инновация жөніндегі проректоры; химия ғылымдарының докторы, профессор Б.К. Қасенов – ҚР БжҒМ фитохимия институтының директорының орынбасары; биология докторы, профессор В.Н. Гапоненко – Иллиной университетінің (Чикаго, США) биохимия және молекулярлық генетика факультетінің зерттеу лабораториясының жетекшісі; биология ғылымдарының докторы, профессор Л.Т. Базелюк «Еңбек гигиенасы және кәсіби аурулар ұлттық орталығы» лабораториясының меңгерушісі; биология ғылымдарының докторы А.П. Науанова Қазақ ұлттық агротехникалық университетінің кафедрасында профессор болып қызмет атқарады және т.б.

Факультеттің аяққа тұруына және дамуына орасан үлес қосқан, өмірінің 30 жылдан астам уақытын факультеттің дамуына арнаған оқытушылар – Абдрахманов О.А., Абулкасымова Н.Т., Александров И.Б., Анапиев И.М., Аубакиров Т.И., Аубакирова Х.Ж., Ахметжанова А.И., Балмагамбет Т.Б., Бекишев К.Б., Вишневская Г.В., Гвоздырова Е.М., Жумабаева Ш.Б.,  Дюсекеева Ш.Е., Ержанов Т.Н., Жумажан Ж.Ж., Капитонов В.И., Кожахмет М.К., Колбасинская В.Г., Кравицкая П.С.,  Кульжанова К.И., Мейрамова Р.Г., Мухачев Б.Н., Пудова Р.А., Скопин Н.Г., Славченко Н.П., Тарабаева Ж.Б., Өтебаева М.К., Фатхулова А.Б.,  Шаушеков Т.К. Факультетте биология ғылымдарының докторлары, профессорлар: Кравицкая П.С., Корнилов В.И., Скопин Н.Г., Калинин В.И., Бигалиев А.Б., Ержанов Н.Т., Хантурин М.Р., Смагулов Н.К. және т.б қызмет атқарды.

Тәжірибелік көмек көрсету мақсатында ғылыми-зерттеу жұмысы ұйымдары, ғылыми кеңестер, сонымен қатар студенттерге, қызметкерлерге және оқытушыларға дәріс оқу үшін факультетке алдыңғы қатарлы жетекші ғалымдар: СССР ҒА-ның корреспондент-мүшесі, өсімдік және жануарлар экологиясы Институтының директоры В.Н. Большаков; ҒА-ның корреспондент-мүшесі академик профессорлар К.Т. Ташенов, Л.Г. Клышев, М.Х. Шигаева, Г.М. Масенов, К.Д. Дюсембин, Л.Э. Булекбаева, С.Т. Тулеуханов, профессорлар И.Н. Курочкина, Г.И. Конради (Ленинград қаласы), Я.Д. Киршенблат (Черновец қаласы), В.К. Василевская, И.Н. Январева (Ленинград қаласы), Г.Н. Огуреева (Мәскеу қаласы), П. Уолл (ОАР) және т.б. шақырылды.

ФОТОГАЛЕРЕЯ
ТАЛАПКЕРЛЕРГЕ АРНАЛҒАН АҚПАРАТ

ТАЛАПКЕРЛЕРГЕ АРНАЛҒАН АҚПАРАТ

Қымбатты талапкерлер!

Сіздерді Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университеті биология-география факультетінің оқытушылары мен студенттері атынан қош келіпсіздер дегім келеді.

Бүгін сіздер өздеріңізге маңызды екі сұрақ қоясыздар: білімнің қай саласының маманы болсам екен және қай жерден сапалы білім алар екенмін? Бұл сұрақтарға жауап беру оңайға соқпайды және шешім қабылдауда мұқият ой таразысына салып, күмәнсіз шешім қабылдау қажет. Бұл электрондық беттердегі берілген ақпараттар сіздің дұрыс таңдау жасауыңызға кепілдік береді деген сенімдеміз.

Баршаңызға мәлім, мемлекетіміздің тұрақты дамуы ірі оқу-ғылыми орталықтарсыз,  біліктілігі жоғары мамандарды дайындау жүзеге аспайды, бүгінде сондай мамандарды дайындаушылардың бірі Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университетінің биология-география факультеті.  Біздің факультет,  жаратылыстану ғылымдарының аса маңызды салалары үшін кадрларды дайындау мәселелерін шешеді. Бүгінде биология және география ғылымдары біртіндеп өсу жағдайында, сондықтан елбасымыз Н.А. Назарбаев қазақстан ғылымының өзекті мәселелерінің бірі ретінде биология саласының – биотехнологияның дамуын атап өтті.

Біздің факультеттің профессорлары, доценттері және оқытушылары сіздер үшін жоғары білім әлеміне есік ашады. Солар арқылы сіз биология және география, экология және биотехнология салалары бойынша білім аласыздар, ғылыми зерттеуде қазіргі заманғы және классикалық әдістерді меңгересіздер, жазғы-далалық және экспедициялық жұмыстарда тәжірибе алмасасыздар, аймақтық мемлекеттік ұйымдарда және алдыңғы қатарлы ғылыми мекемелерде іс-тәжірибе жүргізе отырып біліміңізді шыңдайсыз.

Егер сіз дұрыс таңдау жасап біздің факультеттің студенті болсаңыз, біз шын жүректен қуанамыз және жуық арада сізбен кездесеміз деген ниеттеміз.

Сонымен жарқын болашаққа алға! Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университетінің биология-география факультетіне Қош келіпсіздер!!!

Құрметпен және ізгі ниетпен

Биология-география факультетінің деканы Айтқұлов Айдар Мұратұлы

Биология-география факультеті бүгінгі күні:

700-ден астам студенттер мен магистранттар;

60-тан аса оқытушылар, оның ішінде 40 докторлар мен ғылым кандидаттары,магистрлар, «ҚР ЖОО үздік оқытушысы» конкурсының жеңімпаздары, мемлекеттік стипендия иегерлері және т.б.;

Бакалавриат бойынша 6 мамандық, магистратура бойынша 2 мамандық және докторантура 1 мамандык;

4 кафедра: зоология, ботаника, география, физиология;

Биотехнологияжәнеэкомониторинг зерттеу паркі;

Заманауи оқу және зерттеу лабораториялық базасы;

Ғылыми және оқу әдебиеттеріне бай кітапхана қорлары;

Табиғи мұражай;

Қарқаралы мемлекеттік ұлттық бағында оқу-далалық практика базасы.

Факультеттің 1 қабатхоллы


Табиғат мұражайы

Факультет М.В. Ломоносов атындағы Москва мемлекеттік университетінің география факультетімен,  Санкт-Петербург мемлекеттік университетінің биология-топырақ факультетімен, Ресей ғылым академиясының сібір бөліміндегі Орталық сібір ботаникалық бағымен, биоалуантүрлілікті сақтауды ұйымдастыратын Қазақ  ассоциациясымен, құстарды қорғайтын Королдік қоғам (Ұлыбритания), жүгері және бидайды жақсартудың халықаралық орталығымен (Мексика),  Навар университетінің ботаника кафедрасымен (Испания), Пенсильвандық университеттің гендік терапия зертханасымен (АҚШ), Печ  университетімен (Венгрия) және т.б. белсенді ынтымақтастықта.

Профессор Патрик Уолл, CIMMYT, Оңтүстік Африка

Биолого-география факультетінің көптеген түлектері үлкен кәсіби жетістіктерге қол жеткізді. Солардың қатарында: п.ғ.д., профессор Ж.Ж. Наурызбаев, ұзақ жылдар бойы Б. Байқоңыров атындағы Жезказған университетінің ректоры қызметін атқарды; б.ғ.д., профессор Н.Т. Ержанов – С.М. Торайғыров атындағы Павлодар университетінің инновациялық істер жөніндегі  проректоры; х.ғ.д., профессор Б.К. Касенов – ҚР БжҒМ қарасты фитохимия институтында директор орынбасары; б.ғ.д., профессор М.Р. Хантурин Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінде кафедра меңгерушісі; биология ғылымының докторы, профессор В.Н. Гапоненко – Иллиной университетінің биохимия және молекулярлық генетика зерттеу лабораториясының жетекшісі (Чикаго, США); б.ғ.д., профессор Л.Т. Базелюк ҚР еңбек гигиенасы және кәсіби аурулар Ұлттық Орталығының зертхана меңгерушісі; б.ғ.д., профессор А.П. Науанова Қазақ мемлекеттік агротехникалық университетінің кафедра меңгерушісі; Д.Ш. Жекебаев Қарағанды қаласының білім беру бөлімінің бастшысы қызметін атқарады.

Биология-география факультеті мына мамандықтар бойынша мамандар дайындайды:

5В011300-Биология

Түлектерге  «білім бакалавры» академиялық дәрежесі беріледі.

Білім беру кезінде қазіргі заманауи білім технологияларына көп көңіл бөлінеді, биосфераның экологиялық мәселелеріне, білім беру мекемесінде биология бойынша ғылыми-зерттеу, оқу-әдістемелік жұмыстарды ұйымдастыра білуді қалыптастырады. Сонымен қатар практикалық мамандандыруға көп көңіл бөлінеді: жалпы білім беретін мектептер, факультет зертханалары, әртүрлі ҒЗИ-ы ғылыми-зерттеу жұмыстарын орындауға арналған база болып табылады.

Осы мамандықты бітірген түлектер мына мекемелерде жұмыс істей алады:

– оқу орындарында биология пәнінің оқытушысы,

– қосымша білім беруші оқытушылар, әдіскер, мектептен тыс оқу ұйымдарының бөлім меңгерушісі, экологиялық және мектеп өлкетану ұйымдарында қызмет істей алады.

– қорықтарда, зоологиялық және ботаникалық бақтарда, өсімдіктерді қорғау станцияларында, ғылыми-зерттеу институттарында, мемлекеттік және табиғатты қорғау ұйымдарында, табиғат мұражайларында т.б. биолог маманы қызметін атқара алады.

Биолог-студенттер, 3 курстан бастап мына бағыттар бойынша ғылыми жұмыстармен шұғылдана бастайды: зоология; генетика; ботаника; биохимия; физиология; микробиология.

5В011600-География

Бітіруші түлектерге білім бакалавр академиялық деңгейі беріледі. Мамандарды дайындау кезінде оқу-әдістемені және білім беру мекемелерінде география пәні бойынша оқу-зерттеу жұмыстарын ұйымдастыра білуге аса көп мән береді.

Мамандық түлектері келесідей мекемелерде қызмет ете алады:

  • білім беру мекемелерінде география пәнінің оқытушысы;
  • экологиялық және табиғатты қорғау ұйымдарының қызметкерлері;
  • қорықшалар мен ұлттық саябақ кызметкерлері;
  • гидрометеостанция мен туристтік фирма қызметкерлері.

5В060700Биология

Бітіруші түлектерге жаратылыстану бакалавр академиялық деңгейі беріледі. Мамандарды даярлау кезінде студенттерді ғылыми-зерттеу бағыты бойынша, далалық зерттеу жұмыстарына баулу, мәліметтерді компьютермен өңдеу жұмыстарын ұйымдастыруды үйретеді. Ғылыми-зерттеу жұмыстары факультет лабораторияларында, сонымен қоса әртүрлі ғылыми-зерттеу орталықтары мен институттарда, мемлекеттік және қоршаған ортаны қорғау ұйым базаларында орындалады.

Бітіруші түлектердің басым қызметінің бағыты: ғылыми-зерттеу, жобалық және өндірістік-басқару қызметтері болып табылады.

«Биология» мамандықтарының түлектері келесідей мекемелерде қызмет ете алады:

  • ғылыми-зерттеу институттарының қызметкерлері;
  • жоғарғы оқу орындарында маман және лаборант, инженер, ғылыми-зерттеу институттарында лаборант, санитарлық-эпидемиологиялық станция қызметкерлері;
  • ұлттық саябақ, қорық, зообақ, ботаникалық бақ, жас натуралисттер станция, іріктемелік және обаға қарсы станция, табиғи мұражай қызметкерлері;
  • ғылыми-өндірістік, жобалық және геоботаникалық ұйымдардың мамандары;
  • экологиялық қызмет пен ұйымдардың қызметкелері;
  • мемлекеттік басқару ұйымдарында, әкімшілік және басқа да мекеме мамандары.

5В060900 — География

Бітіруші түлектерге жаратылыстану бакалавр академиялық деңгейі беріледі. Мамандарды дайындау кезінде география ғылымының негізгі басты бағыттары – физикалық, әлеуметтік-экономикалық, экологиялық география және табиғат пен қоғамның өзара байланыс қаидаларына көп назар аударады.

Мамандық түлектері келесідей мекемелерде қызмет ете алады:

  • жобалық, ғылыми-зерттеу институттарының, бюро қызметкерлері;
  • қоршаған ортаны қорғау инженерлері мен лаборанттары;
  • туристтік фирмаларда экскурсия жетекшісі;
  • табиғатты қорғу органдарында және қоршаған ортаны қорғу Министрлігінің табиғатты пайдалану басқармаларының қызметкерлері;
  • геолого-географиялық, экономикалық-географиялық өндірістік ұйым экспедицияларының мүшесі;
  • аймақтық бақылау және басқару бойынша мамандар.

5В060800-Экология

Бітіруші түлектерге жаратылыстану бакалавр академиялық деңгейі беріледі. Мамандарды дайындау кезінде фундаментальды ғылыми-жаратылыстану пәндерінен басқа қоршаған орта заңдылықтарының өзгеруі мен механизмдерін, модельдеу және экологиялық жағдайларды бағдарламалау, ластағыштардан қоршаған ортаны қорғау әдістерін, экомәліметтерді өңдеу және қоршаған орта жағдайына бақылау жүргізуді үйретеді. Студенттер Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау Министрлігі «Еңбек гигиенасы және кәсіби аурулар Ұлттық орталығы» РМҚК-да, экологиялық мұражайда, жергілікті облыстық қоршаған ортаны қорғау басқармасында, Қарқаралы мемлекеттік ұлттық табиғи саябағында кәсіби тәжірибеден өтеді.

Бітіруші түлектер қызмет ете алады:

  • білім беру мекемелерінде экология пәнінің оқытушысы;
  • ғылыми-зерттеу орталықтары мен институттардың, мемлекеттік және қоғамдық табиғатты қорғау ұйымдарының қызметкерлері;
  • экологиялық Департаментінің экологиялық реттеу мен бақылау мамандары;
  • экологиялық лабораториялар мен экобақылау бөлімдерінде инженер-сарапшы.

5B070100Биотехнология

Бітіруші түлектерге техника және технология саласындағы бакалавр академиялық деңгейі беріледі.

Бітіргеннен кейін түлектердің кәсіби жұмыс атқаратын орындары:

  • ғылыми-зерттеу институттары, биотехнологиялық, медициналық, ауылшаруашылық жоғары оқу орындары,
  • өндірістік кәсіпорындар микробиологиялық, фармацевтикалық тағам және өңдеуші зертханалар, ботаникалық бақтар, зоологиялық саябақтар, өсімдік қорғау станциялары, селекциялық станциялар,
  • ауылшаруашылық өнімдерінің сапасын және қауіпсіздігін бақылау бойынша зертханалар болып табылады.

Мамандықтарды оқыту кредиттік технология бойынша оқытылады. Барлық мамандықтың студенттері оқу, далалық және аймақтық тәжірибелерден өтеді. Сырттай оқитын студенттер үшін орта арнайы және жоғары білім алуға мүмкіндіктері бар.

Мамандықтардың үздік студенттері 6М060700-Биология, 6М060800-Экология мамандықтары бойынша магистратурада және докторантура PhD 6D060700-Биология білімін жетілдіре алады.

Факультет студенттері электронды ресурстар залында, интернетте, лингофонды және компьютер кабинеттерінде, ғылыми кітапханада жұмыс жасай алады. Басқа қалалардан келген студенттер үшін жатақхана беріледі, жатақхананың бір жылдық төлемақысы 60 мың теңге.

Академик Е.А. Бөкетов атындағы ҚарМУ студенттеріне демалуға және спорттың барлық түрлерімен айналысуға арналған студенттер сарайы, тұрмыстық және спорттық кешен, стадион, шаңғымен сырғанау базасы, студенттік емхана мен емдеу-сауықтыру орындары бар. Жазғы демалыс уақытында студенттер Топар су қоймасының жағысындағы спортттық-сауықтыру лагерінде демалуларына болады.

Өз болашығыңды ҚарМУ мен бірге баста!

Біздің мекен жайымыз: 

Университетская көшесі, 28,  №3 ғимарат,

тел./факс (7212) 770069 (деканат)

 

БИОТЕХНОЛОГИЯ ЖӘНЕ ЭКОМОНИТОРИНГТІҢ ЗЕРТТЕУ САЯБАҒЫ

БИОТЕХНОЛОГИЯ ЖӘНЕ ЭКОМОНИТОРИНГТІҢ ЗЕРТТЕУ САЯБАҒЫ

Биотехнология және экомониторнигтің зерттеу саябағы 2012 жылдың сәуір айында  тиімділікті және ұйымының зерттеу қызметтінің сапасын , қазіргі молекулярлық генетика, биотехнология, индустриялық аймақтың экологиясы, биомедицина ғылымдарының басым бағыттарын арттыру мақсатымен құрылды.

Саябақтың құрылымы:

– биотехнологияжәнемолекулярлық генетика зертханасы;

-экомониторинг зертханасы;

-диабетологиялықзерттеутобы;

-бейімделудің физиологиялық зертханасы;

-эколого-генетикалық зерттеу лабораториясы.

Ғылыми бағыттары:

Генетикалық-модификациялықнысанныңазықтықжәнеауылшаруашылықкәсіпорыншикізатыныңжәнеазық-түліктерініңқұрамынсаралау.

– Онкологиялық, тұқымқуалайтын және жұқпалы аурулардың генодиагностикасы.

– Ересек адамдарда сусамыр ауруын болдырмау немесе оның пайда болуын жеңілдету әдісінің зерттемесі.

– Ауылшаруашылық дақылдардың тұқым материалдарын вируссіз алу.

–         Өсімдік шикізатында фармакологиялық жасаушылардың құрамын арттыру технологиясының зерттемесі.

– Бағалы, қиын өсіп өнетін өсімдіктерді мәдени түрге айналдыру.

–         Тұрмыстық, ауылшаруашылық, өндірістік қолданыстағы ағын суларды биологиялық тазарту мақсатында микроорганизмдердің жаңа штаммдарын алу.

–         Орталық Қазақстан аумағын эколого-географиялық картаға түсіру үшін дерекқордың құрылуы.

– Қоршаған ортаға әсер ету, экологиялық  паспорт және де тағы басқа құжаттарды дайындау мақсатында өндірістік кәсіпорындардың санитарлы-гигиеналық және экологиялық тексерістерін өткізу.

Зертхананың материалды-техникалық базасы:

Ламинарлық бокстар БАВп-01 «Ламинар-С»- 1,5

ПЦР-анализ үшін бокс БАВ-ПЦР «Ламинар-С»

Климатикалық сынау камерасы серия KBF 115 BINDER

Шейкер-инкубатор Biosan ES – 20/60

Көпканалдыамплификатор «Терцик»

Қатты денелі термостат «Термит»

Центрифуга Minispin

Электрофорез үшін камера S-1N

Транслюминатор УВТ-1 Биоком

Вольтамперометрикалық кешен СТА

Сынама дайындау кешені «Темос–экспресс»

Жүрек ырғағын тексеру авторегистраторы «Варикард»

Портатиті микропроцессорлы спирограф СМП-21/01- «Р-Д»

Аналитикалық таразыларShimazu, ВЛ-210, ВЛР-200,

Центрифуга СМ-6М

Булы стерилизатор  ВК-75-01

Ауаның сәулелегіш -рециркуляторы воздуха ОРУБ-01 «Дезар-5»

Құрғақауалы электрлі термостат ТС-1/80

Муфелді пешмарки СНОЛ  8,2/1100

Зертханалық компьютерленгенвидеокешен

«BinaLogic 6ХВ-РС»

Бинокулярлымикроскоптар «BinaLogic 6ХSZ-107BN»

Автоклав АУ-202

Электрлібидистиллятор

Электрлі аквадистиллятор

Ғылыми жобалар:

Дәрілік өсімдіктердің тұқым материалдарының биологиялық ерекшеліктерін  және оларды жинау, сақтау, өнімділігін арттыру ұсыныстары, сонымен қатар Орталық Қазақстанның құрғақ аймақтық зоналарында егу жағдайлары мен мерзімін оңтайландыруды зерттеу.

Зерттеудің жаңашылдығы: Дәрілік өсімдіктердің тұқым материалдарын сақтау жағдайлары мен мерзімін оңтайландыру, ашық грунттарға егу, суұстағыш полимерлер негізінде өнімділігін арттыру.

Өткізу нарығы:

-ауылшаруашылық;

– фармацевтика.

Жоба даярлығының кезеңі:

Алынған нәтижелер 2 жылдың ішінде  дәрілік өсімдіктер өндірісіне енгізуге дайын болады.

Зерттеу жұмысы жүзеге асу үшін 12,461 млн. тенге көлемінде қаржы алынды.

Коммерсиялық тартымдылығы:

Қазақстан Республикасында фармацевтика, медицина және косметика өндірісінде жергілікті шикізатқа деген сұраныс жоғары болып отыр.

Орындалу мерзімі: 2012-2014 жж.

Өтімділік мерзімі: жобаның орындалу мерзімінен кейін 5жыл

Жоба жетекшісі: Тлеукенова С.У., б.ғ.к.

Азық-түлік тағамдарындары мен ауылшаруашылық жануарлар азығындағы генетикалық модификацияланған ағзаларды анықтау.

Зерттеудің жаңашылдығы:

Жоба азық-түлік тағамдарында генетикалық модификацияланған ағзаларды жылдам анықтауға бағытталған. Әртүрлі азық-түлік тағамдарынан ДНҚ бөліп алу әдістері модификацияланған.

Өткізу нарығы:

– ауылшаруашылық;

-тамақ өнеркәсібі.

Жоба даярлығының кезеңі:

Жоба өндіріске енгізілуге дайын.

Азық-түлік топтамасын сериялық тестілеу үшін 20 млн. тенге көлемінде қаржы қажет.

Коммерсиялық тартымдылығы:

Тағамда және ауылшаруашылық жануарларының азығында генетикалық модификациялық ағзаны анықтауға деген сұраныс бар.

Орындалу мерзімі:  1 жыл.

Өтімділік мерзімі: жобаның орындалуынан кейн 1,5-2 жыл

Жоба жетекшісі: Погосян Г.П., б.ғ.к.

Триптофанның диабетогенді метаболиттері тудыратын қант диабетінің пайда болуы және оның алдын алу мүмкіндіктері механизмін зерттеу.

Зерттеудің жаңашылдығы:

Зерттеу жұмысы нәтижесінде жануарларда 2 типі бойынша және адамдардатриптофанның диабетогенді метаболиттері тудыратын  қант диабетінің дамуын болдырмау әдісін жасау болжамданады.

Өткізу нарығы:

– денсаулық сақтау

Жоба даярлығының мерзімі:

1988-2012 ж.ж. зерттеулер бойынша, триптофан алмасуының бұзылуына диабетогенді метаболаттердің әсері мен олардың алдын алу мүмкіндіктерінің механизмі анықталды.

Орындалу мерзімі:  7 жыл.

Өтімділік мерзімі: жобаның орындалуынан кейн 4-5 жыл.

Жоба жетекшісі: Мейрамов Г.Г., м.ғ.д

Адамдардың әртүрлі жас кезеңдеріндегі денсаулығын жақсарту мақсатында эволюциялық-детерминдендірілген бейімделме механизмін күшейту.

Зерттеудің жаңашылдығы:

Суық гипоксигиперкапникалық әсер ету көмегімен жаттығудың сауықтыру әдісін қолдану.Осымен бейімделудің жалпы деңгейін көрсететін және әдістің жағымды сауықтыру әсерін айғақтайтын, ағзаның реттегіш және функционалдық жүйесі мен психоэмоционалды жағдайының күшею деңгейінде динамиканың жағымды өзгерісі анықталды.

Өткізу нарығы:

– денсаулық сақтау

Жоба даярлығының мерзімі:

Орталық Қазақстанның әртүрлі аймақтарындағы үйренушілердің кешенді психофизиологиялық және функционалдық зерттеулері жүргізілді.

Орындалу мерзімі: 3 жыл.

Өтімділік мерзімі: жобаның орындалуынан кейн  2-3 жыл.

Жоба жетекшісі: Конкабаева А.Е., м.ғ.д.

Халықаралық ынтымақтастық:

М.В. Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университеті (Ресей);

Санкт-Петербург университеті (Ресей);

Өмір және қоршаған ортаны қорғау туралы Вроцлавскийғыоым университеті (Польша);

«Герхард Катч» Диабет Институты (Германия);

Басылымдар

Саябақ қызметкерлерімен 2011-2012 ж.ж. 3 монография, РИНЦ (0,144 – 2,0) индексті Ресей басылымдарында 30 мақала, Thomson Reuters (8,889) импакт-факторлы шетел басылымдарында 10 мақала жарияланды, зерттеу нәтижелері бүкіл әлемдік және халықаралық конгерсстерде (Монреаль, Мадрид, Дубаи, Стамбул т.б.) баяндалды және де өнертабыстарға 3 авторлық куәлік берілді.



КАФЕДРАЛАР
ХАЛЫҚАРАЛЫҚ БІРЛЕСТІК

ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ЫНТЫМАҚТАСТЫҚ

Факультеттің қызметкерлері «Герхард Катч» (Германия) диабет Институтымен, Санкт-Петербург мемлекеттік университетінің (Ресей) биология топырақ факультетінің құрылымдық-функционалдық зертханасымен, М.В.Ломоносов атындағы ММУ (Ресей) география факультетімен,  Вроцлавск қоршаған ортаны қорғау  мен Жер ғылымдарының университетімен (Польша), гигиенаның кешендік проблемалары мен кәсіби аурулардың Ғылыми-зерттеу Институтымен (Ресей), «Неофит Рилски» Оңтүстік-Батыс университетімен (Болгария) тығыз ынтымақтастық қалыптасқан.

Доктор Жоао Сарментоның дәрісі (Университет Минхо, Португалия)

Студенттер мен магистранттарға профессор Уолл П. (ОАР), Огуреева Г.Н. (М.В. Ломоносов атындағы ММУ), профессор Голубева Е.И. (М.В. Ломоносов атындағы ММУ), профессор Баранова Т.И. (С-ПбГУ,), Жуков В.В. (Калининград техникалық университеті), профессор КуприяновА.Н. (Кемеров ботаника бағы), доктор Сарменто Ж. (Минхо университеті, Португалия), доктор Пуш В. Вроцлавск қоршаған ортаны қорғау  мен Жер ғылымдарының университеті (Польша), доктор Лорант Д. (Сент-Иштван университеті, Венгрия), доктор Стоев М. (Неофит Рилски» Оңтүстік-Батыс университеті (Болгария) және т.б.

Профессор Клаус-ДитеаКоннерттің келуі («Герхардт Катч» диабет Институты, Германия)

Профессор Татьяна Барановамен кездесу (Санкт-Петербург мемлекеттік университеті, Ресей)

50-ден астам магистранттар мен қызметкерлер Карлов университетінде (Чехия), Чехия техникалық университетінде (Чехия), Новосибирск мемлекеттік университетінде (Ресей), РҒА Орталық сібір ботаникалық бағында (Ресей), Санкт-Петербург мемлекеттік университетінде (Ресей), Гронинген Университетінде (Нидерланды), құстарды қорғау Корольдік қоғамында (Ұлыбритания), Новосибирск мемлекеттік университетінде (Ресей), Бабеш-Боляй Университетінде (Румыния) ғылыми іс-тәжірибеден өтті.

Дэвид Лоранттың дәрісі (Сент-ИштванУниверситеті, Венгрия)

Студенттер доктор ВойцехПушпен бірге (Вроцлавск қоршаған ортаны қорғау  мен Жер ғылымдарының университеті (Польша)

ФАКУЛЬТЕТТІҢ ҒЫЛЫМИ БАҒЫТТАРЫ

Факультеттіңғылымибағыттары

ФАКУЛЬТЕТТІҢ ҒЫЛЫМИ БАҒЫТТАРЫ

Биология-география  факультеті, Орталық Қазақстан аймағындағы аса ірі ұжымдардың бірі, 20 ғасырдың бірінші жартысында өзінің ғылыми және білім беру қызметін бастаған . Факультетте ғылым және білім салалары бойынша жоғары біліктілікті кадрларды дайындайды, көптеген салаларда күрделі міндеттерді атқарады олар биология, экология, география, ауыл шаруашылық жатады,факультеттегі лабараториялық және материалдық базаның болуы республика ғылыми-білім беретін орталықтарының арасында лайықты орын алуға мүмкіндік берді.

Биология – география  факультетіқарқынды дамып келеді, заманауи биология бағытына өздерінің жаңа ғылыми қызығушылықтарын қосуда, экологияның өзекті сұрақтары, болашақтағы географиялық жобалар,сонымен қатар ғылыми күшті мектептердің  жетістіктерін арттырып отырады,профессорлар Кравицкая П., Бигалиев А.Б., Скопин Н.Г., доцент Аубакиров Т.И., Абдрахманов О.А., Ахметжанова А.И.және олардың оқушыларының қалауымен. Факультеттегі ғылыми байланыстар республикадағы жақын және шетелдерінің  зерттеуші және білім беру орталықтары қолдау көрсетеді, факультетке  әлемдік білім беру және ғылыми кеңістікте өзін абыройлы ұстап тұруына мүмкіндік береді.

Факультеттің зерттеу лабороториялары

Факультетте бес зерттеушілік лаборатория бар,биотехнология және экомониторинг зерттеушілік паркімен біріккен:

  1. Биотехнология лабораториясы.
  2. Молекулярлы генетика лабораториясы.
  3. Эколомониторинглабораториясы.
  4. Зерттеуші диабетологиялық орталық.
  5. Физиология адаптациясы.

Факультеттің ғылыми жетістіктері

–  1994 жылдан бастап – халықаралық  ғылыми форумдарда факультет қызметкерлерінің зерттеу нәтижелері жетістікке ие болады:халықаралық конгресстегі эндоэкологиялық медицина және клиникалық лимфология (Кипр), IV халықаралық конгресстегі космостық медицина және биология (Германия), Х халықаралық  симпозиумдесулы олигохеттарда (КНР), XVБүкілресейлік жиналыстағы по топырақтық зоология (Россия) және т.б.

– 2002 жылдан бастап – орнықты зерттеулер жүргізді,  МОН КР қолдауымен.

– 2003 жылдан бастап –  грант иегері болу, Ресейлік ғылыми академияның степендиясы мен премияның иегері болу,  «Профессия – жизнь» фонды (Ресей), «Darwin Scolarship Programme» (Ұлыбритания), «BirdLife International» (Ұлыбритания) және т.б.

– 2004 жылдан бастап – шетелдік және рейтингтік баспаларда ғылыми статьялардың жариялануы

– 2000 жылдан бастап 2010 жылға дейін – 25-тен астам факультет қызметкерлерінің докторлық және кандидаттық диссертациялардың қорғалуы

– 2006 жылдан бастап – республикалық және әлемдік ғылыми-зерттеушілік проектілерге қатысты:  «Восстановление и введение в хозяйственный оборот бросовых и засушливых земель», «Ключевые орнитологические территории», «Алтын Дала: «Биоклиматическая карта Центрального Казахстана» және басқа да Корольдік құстарды қорғау қоғамымен бірлесе отырып   (Ұлыбритания),  «Дарвиновская инициатива» фондымен (Ұлыбритания), Наваррса университетімен (Испания), Санкт-Петербург мемлекеттік университетімен (Ресей), Бүкіләлемдік жүгері мен бидайды жетілдіру орталығымен «CIMMYT» (Мексика), Қазақстан Республикасының ауылшаруашылық қожалығының министрлігі, АО «КазАгроИнновация»

– 2006, 2007, 2008, 2012, 2013 жылдар – Республикалық конкурсының жеңімпаздары «Лучший преподаватель вуза»

–  2006 жылдан бастап – Факультет базасында өзінің Қазақ геосаясат қауымының жұмысын бастады

– 2010 жылы – Бүкілресейлік  көрмесіндегі диплом иегерлері «Золотой фонд отечественной науки»

– 2011 жылдан бастап – МОН КР-нан факультет грант иегерлері болды және Еуропалық бірлестіктің атынан 20 млн. тенге  берілді.

Факультет оқытушыларының үлесі, білім дәрежелері

Факультет қызметкерлерінен 2011-2012 жылдары 3 монография жарияланды,ресейлік басылымдарда 10 статья   РИНЦ (0,144 – 2,0) индексімен, импакт-фактормен бірге сыртелдің басылымдарда 4 статья жарияланды Thomson Reuters (8,889), 3 авторлық куәліктер алынды.

Зерттеу нәтижелері 13-21 Бүкіләлемдік диабетологтардың  Конгрессінде баяндалды.  (Сидней, 1988;  Вашингтон, 1991; Кобе, 1994; Хельсинки, 1997;  Мехико, 2000;  Париж, 2003;  Монреаль, 2009;  Дубай, 2011), сондай ақ 1991-2012 жылдары Американдық және Европалық диабетогтардың конгресінде.

Факультеттің негізгі ғылыми қызметі

Структурно – функциональные механизмы адаптации организма при действии неблагоприятных промышленных факторов Центрального Казахстана

Бағыт беру басшысы: медицина ғылымының докторы, профессор

Конкабаева Айман Ережеповна

Суық-гипокси-гиперкапникалық әдіс жүргізіледі ол студенттердің ағзасын экологияның жағымсыз  әрекетінен емдеу үшін қолданылады. Ғылыми зерттеудің тақырыбы: «Әртүрлі жастағы адамдардың денсаулығын жақсарту негізінде эволюциялы- детерминирленген механизмдерді активациялау ».

Жалпы физиология кафедрасы биология-топырақтану факультетімен бірге структуралық-функционалдық  ғылыми зерттеулер жүргізді, Санкт-Петербургтегі А.А.Ухтомский атындағы Университеттің НИИ физиология (Ресей) және Халықаралық орталықтың гигиена еңбегі және машықтанған аурулар орталығы (Қазақстан) 2007 жылдан бастап.

Диабетологиялық зерттеу орталығы

Бағыт беру басшысы: ғылым медицина докторы, профессор МейрамовГабитГабдуллович

meyramow@mail.ru

ҚарМУ 1977 жылы қорталықтың қызметі басталды.Зерттеудің бағыты:механизмді зерттеу нәтижелері және диабетті болдырмау,сондай ақ адамның ағзасындағы зат алмасудың бұзылуы.

Орталық Астанадағы медицина университетінің эксперименттік лабораториясымен бірге зерттеулер жүргізеді. ( Астана қаласы),Қарағанды медицина университетінің физиология кафедрасы ( Караганда қаласы).Диабет Институмен бірге жұмыстар жүргізіледі «Герхардт Катч» (Карлсбург, Германия)1991 және 2012 жылдары ғылыми серіктестік жасалғанның негізінде .

Зерттеу нәтижесінде механизмнің жұмыстары ашылды олар диабетологиялық комплекстүзушібайланысы – 8-оксихинолин, адамның және жануардың ағзасында түзіледі.

Болашақтағы зерттеулердің мақсаты: диабетті болдырмаудың зерттеу  мүмкіндіктері,химиялық диабетогенді заттардың шақырылуы,адам ағзасындағы зат алмасу аминқышқылының бұзылуы.

Экологиялық факторлардың комплекстік сапалы- сандық сипаттамасы,қанаушы өндірістік кәсіпорындармен байланысы

Бағыт беруші басшысы: биология ғылымының докторы, профессор

МукашеваМанараАлдешевна

manara07@mail.ru

Комплекстік зерттеу берілген өндірістердің қоршаған ортаға ықпалын азайтуға  және объектілердің бар жағдайын бағалауға мүмкіндік береді.

Жасалған скринингтік  әдістер Қазақстан аймағындағы зерттелетін медико-экологиялық жағдайларға комплекстік экология-гигиеналық  түрдегі шиеленістікті бағалауға мүмкіндік береді,қауіп-қатер факторын анықтауға,басым сипаттағы токсиканттардың техногенді шығу тегі,әртүрлі ортадағы химиялық қосылыстардың орналасуын болжау,объектілер мен механизмдер ықпалын көрсетуге мүмкіндік береді, бұлар адам өміріне ең үлкен қауіп төндіреді.

Берілген зерттеулер Халықаралық  гигиена және кәсіби аурулар орталығымен бірге жүргізіледі (Қазақстан), НИИ комплекстік гигиена проблемалары және кәсәптік аурулар (Ресей), ТОО «Аудит және өнеркәсіптік қауіпсіздік» (Қазақстан).

Методиканы көздеу бағытында жетілдіріп жатыр,яғни көрсеткіштерді қамтамасыз етуге негізделеді және қоршаған ортаның объектілерінің сапасын бағалайды(атмосфералықауа, топырақ, су), жиын үлгілерін ыңғайлайды. Зерттеу нәтижелері 6 интелектуалдық меншікте патенттелген.

Әртүрлі лейкоздардың формаларының  молекулалы-генетикалық  механизмдердің  дамуын зерттеу, қоректену өніміндегі генетикалық модификацияланған организмдерді анықтау

Бағыт беруші басшысы: биология ғылымының кандидаты, доцент

Погосян Гаянэ Павловна

gayane_63@mail.ru

Зерттеу мақсаты хромосомаларға цитогенетикалық және молекулярлы-генетикалық анализ жасау,лейкоздардың әртүрлі формада дамуын қамтамасыз ету,химералық гендердің жіңішке структурасын анықтау,олар онкогематологиялық ауруларының себепшісі;сезгіштікке салыстырмалы анализ жасау;қоректену өнімдерінен генетикалық модификацияланған организмдерді зерттеу.

Зерттеуші топпен қоректену өнімдерінен генетикалық модификацияланған организмдерді зерттеулер жүргізілді. Амплификация реакциясы тест-система арқылы методтар жасалды«ПЛАНТ-СКРИН», «Терминатор Nоs», «ГМ-соя-40-3-2».

Ет өнімдеріндегі генетикалық модификацияланған ингредиенттер , жеміс шырындарында, шоколадта, сүт өнімдерінде зерттелді. Сояның және жүгерінің көп мөлшерде геномның локусы табылды.

Транслокацияны зерттеу жұмыстары жүргізілді, Қарағанды облысында көптеген лейкоз түрлері пайда болған. Филадельфиялық хромосома және химералық геннің таралуы белгілі болған  BCR-ABL, осы құрылыстың нәтижесінде пайда болған. Сонымен қатар  транслокация t(4;11) байқалған. Зерттеулер транслокацияның t(9;22) бір типін ажыратты олар препараттағы пациенттердің перефириялық қанында байқалды.

Қазіргі кезде адамның генотипінде канцерогендік папиллом вирусы қауіпті,ол балаларға арналған қоректердегі генетикалық модификацияланған организмдерден  анықталады.

Жабайы өсетін дәрілік өсімдіктердің биоэкологиялық ерекшеліктері Орталық Қазақстандағы дәрілік өсімдіктер және культурада сынау

Бағыт беруші басшысы: биология ғылымының кандидаты, доцент ТлеукеноваСалтанатУшкемпировна

damir—6@mail.ru

ЖабайыөсетіндәрілікөсімдіктердіңбиоэкологиялықерекшеліктерінанықтайдыжәнеОрталықҚазақстандағыдәрілікөсімдіктержәнеолардыкультурадасынау. «Дәрілік өсімдіктердің тұқымдарының биологиялық ерекшеліктерін зерттеу және оларды жинау жұмыстарына мінездеме беру,сақталуына,уақыт үйлесімділігі және Орталық Қазақстандағы құрғақ егістіктерінің жағдайы» проектісі бойынша жұмыстар жүргізіледі.

Халықаралық холдингпен бірлесе «АО Фитохимия», Орталық Сібір ботаникалық бақшамен бірлесе зерттеулер жүргізеді СО РАН (г. Новосибирск).

Физикалық  география және геоэкология


Бағыт беруші басшысы: География ғылымының кандидаты, доцентАкпамбетоваКамшатМакпалбаевна

akpambetova@mail.ru.

Заңды зерттейтін зерттеуші жұмыстар жүргізілуде жәнезаңға сай үйлестіру жәнегеографиялық ортаның компоненттік әрекеттестігі.ГИС технологиясын қолдана отырып үлкен масштабты ақпаратты-электронды карталарды құрастыру жұмыстары жүргізілуде. Қоршаған орта жағдайын талдау және табиғи-антропогенді геожүйелерге экологиялық баға беру, Тұрақты экологиялық даму мақсатында геоэкологиялық аудандастыру негізінде қоршаған ортаны қорғауға арналған шараларды ұйымдастыру. Наварра университетінің ботаника кафедрасымен, және М.В.Ломоносов МГУ атындағы университеттің география факультетімен ғылыми байланыс орнатылған.

Экономикалық, социалдық және политикалық география

Бағыт беру басшысы: география ғылымыныңкандидаты, доцент Талжанов Серикболат лдунгарович

s_a_talzhanov@mail.ru

Заңды зерттейтін зерттеуші жұмыстар жүргізілуде және заңға сай үйлестіру және географиялық ортаның компоненттік әрекеттестігі және оларды әртүрлі үйлестіру

Әр түрлі қоғамдық формациядағы жайылым мал шаруашылығына арналған Орталық Қазақстанның жер ресурстарын пайдалануға экономика-географиялық талдау бойынша зерттеулер жүргізіледі, Орталық Қазақстандағы әлеуметтік-демографиялық процесстердің аймақтық мәселелері, Орталық Қазақстанның кіші және орта бизнесін аймақтық ұйымдастыру және даму мәселелері қарастырылады.

Жануар әлемінің мониторингі, оны сақтау негізі және нақты қолдануы

Бағыт беру басшысы: биология ғылымының кандидаты, доцент Абукенова Вероника Сергеевна

abu-veronika@yandex.ru

Зерттеу барысында Қазақ ұсақ шоқылы табиғи және антропогенді түрі өзгерген ценоздардағы омыртқасыз жануарларды оқыту бойынша топырақты-экологиялық жұмыстар жүргізіледі. ИЭМЭЖ топырақ-зоология зерттеу лабораториясымен нық ғылыми байланыста ( Москва). Кафедра доценттері Н.П. Славченкожәне В.С. Абукенова Баянауыл-Қарқаралы орман оазисында орман ценоздары мезофауна және люмбрикофаунаға, Қарағанды қаласының маңайындағы район орталықтарында энтомофауналармен зерттеу жұмыстарын жасады. Фондық кескіннің тізімі жасалды,аймақ үшін сирек омыртқасыздар табылды,омыртқасыздардың  перспективалық тобының мониторингі жасалды. Қарағанды облысының 2003 жылдан бастап жасалған экология – фауналық зерттеулерге экология-физиологиялық зерттеулер қосылды. Моделдік топта жаңа экспериментальді мәліметтер алынды – омыртқасыз жануарлардың бұлшықеттердің жиырылу механизмдерінің люмбрицида, гомеостазды ортамен қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін физиологиялық реттеу механизмдерінің экологиялық спецификалығы.

ТӘРБИЕЛІК ЖҰМЫС

Факультеттің тәрбиелік жұмысы

ФАКУЛЬТЕТТІҢ ТӘРБИЕЛІК ЖҰМЫСЫ МЕН ҚОҒАМДЫҚ ҚЫЗМЕТІ

Факультеттің мерекелік шаралары

  • Жасыл Ел» студенттік тобының ұйымдастыру жұмысы.
  • Қарағанды облыстық экологиялық мұражаймен бірігіп «Таза өзен» табиғат қорғау акциясын өткізу.
  • Табиғат қорғаушылардың «Alive» студенттік клубының ашылуы.
  • Мектеп оқушыларымен бірігіп «ЖИТС/ЖҚТҚ эпидемиясымен күресу күні» атты студенттік акция өткізу.
  • «Таза бұлақ», «Құстар күні» атты жыл сайынғы табиғт қорғау акциясын өткізу.
  • Қарағанды облысының орта білім беретін мекемелерінің оқушылары арасында биология және география пәнінен ашық олимпиадалар өткізу.

Факультеттің республика, облыс және университеттің қоғамдық өміріндегі жетістіктері.

 

  • 2004-2014ж.ж. – «Бодрость и здоровье» спартакиадасында Ректор Кубогінің жеңімпаздары (1,2, 3 орын).
  • 2004, 2005ж.ж.–«Шабыттыұрпақ» жастар шығармашылық конкурсының жеңімпаздары.(3 орын).
  • 2004 жыл – Президенттің көп сатылы жаздық спорт түрлерінің жеңімпазы.(1 орын).
  • 2005 жыл – КВН фестивалінде«Биофактан күлкітасығандар» тобының жеңісі (1 орын).
  • 2005 жыл–Е.А.БөкетоватындағыҚарМУ-дың «Не? Қайда? Қашан?» аттычемпионатыныңжеңімпаздары (1 орын).
  • 2006 жыл–биология-география факультетінің түлектер Бірлестігінұйымдастыру.
  • 2006 жыл– «Жас Қанат – 2006» атты жас орындаушылар мен шоу бағдарламалар жүргізушілерінің  жеңімпазы  (2 орын).

  • 2007 жыл –«Жастар – Қазақстанның болашағы- 2007» атты аймақтық студенттер фестивалінің жеңімпазы (1 орын).
  • 2007, 2008 жыл – Спорттың көпсайыс түрі бойынша факультет студенттерінің Әлем Кубогінде жеңіске жетуі (факультет студенттерінің көпсайыс категориясы бойынша спорттың шыңға шығу түрінен Әлем Кубогінде жеңіске жетуі ( Ксенинг қаласы, ҚХР, Имст қаласы, Австрия, 2 орын).
  • 2008 жыл – Спорттың кикбоксинг түрі бойынша факультет студенттерінің Қазақстан Кубогінде жеңіске жетуі (1, 2 орын).
  • 2005, 2007, 2008 жылдар – Спорттың шыңға шығу түрі бойынша факультет студенттерінің Қазақстан Кубогінде жеңіске жетуі (1, 2, 3 орын).
  • 2010 жыл – награждение дипломом в номинации 2009-2010 жылдары «университеттің аймағын абаттандыру» жобасында қосқан творчестволық үлесі бойынша дипломмен марапатталуы.
  • 2011 жыл– Кекушинкай каратэ бойынша 2-ші ашық чемпионатта жеңіске жету (3 орын).
  • 2011 жыл– «Tіл – халық жанын танудың кілті» мемлекеттік тілдер жарысында жеңіске жету (1 орын).
  • 2008, 2010, 2012, 2013жылдар–университет аралық сайыста «Студенттер күні» (Гран-При, 2, 3 орын).

Факультеттің қоғамдық қызметі мен тәрбие жұмысының болашағы

 

  • Қоғамдық-саясат, құқықтық, студенттердің отан сүйгіштік тәрбиесі іс-шараларын ұйымдастыру
  • Факультет студенттерінің арасындағы жалпыұлттық келісім адамгершілік тәрбиесінің бағыттарына жөн сілтейтін үгіт насихат жұмыстарын жүргізу.
  • Салауатты өмір салтын насихаттайтын іс-шаралар өткізу.
  • Жастардың республикалық әлеуметтік маңызы бар жобаларға қатысуы.

Top