Экономика және халықаралық бизнес кафедрасы

Кафедра тарихы

“Экономика және халықаралық бизнес” кафедрасы “Экономикалық география және салалық экономикалар” (1978 – 1989 жж.), “Салалар және аумақтар экономикасы және жоспарлауы” (1989 – 1993 жж.) кафедралар негізінде 1993 жылы пайда болды. Кафедра шығарушы болып табылады, мұнда «Экономика» (бакалавриат, магистратура) мамандығы және «Экономика және жаһандану жағдайындағы инновациялық даму» PhD докторантурасы бойынша жоғары білікті мамандарды шығару жүзеге асырылады.

1992 жылдан бері 5В050600 – «Экономика» мамандығы бойынша, 2008 жылдан 5В011500 – «Құқық және экономика негіздері» мамандығы бойынша және 2010 жылдан 5В051300 – «Әлемдік экономика» мамандығы бойынша мамандарды әзірлеу басталды.

1996 жылы Кафедра «Экономика» мамандығы бойынша алғашқы түлектерді шығарды. 1996 жылдан 2006 жыл аралығында аталған мамандық бойынша 500 астам студент шығарылды.

2010 жылы мамандықтар лицензиясы ГК РК 08-2009 жаңа классификаторға сәйкес қайта рәсімделді: Серия АБ №0137349 03 ақпан 2010ж. (ККСОН МОН РК №168 бұйрығы 03.02.2010 ж.). 2012 жылы мамандық лицензиясы өзгерту жолымен қайтаұйымдастыру туралы 28 сәуір 2012 жылғы № 544 Қазақстан Республикасы Үкіметінің Жарғысына сәйкес қайта рәсімделді: 15.10.2012 ж №12015198.

2011 жылы экономика және халықаралық бизнес кафедрасы және экономикалық теория кафедралары біріктірілді.

Қазіргі таңда кафедрада 4 бакалавриат мамандығы бойынша: «5В011500 – Құқық және экономика негіздері», «5В050600 – Экономика», «5В051300 – Әлемдік экономика», «5В051900 – Еңбекті ұйымдастыру және нормалау», 5 магистратура мамандығы бойынша: «6М011500 – Құқық және экономика негіздері», «6М050600 – Экономика», «6М051300 – Әлемдік экономика», «6М051800 – Жобаларды басқару», «6М052000 – Іскерлік әкімшілік жүргізу», бір докторантура мамандығы бойынша «6D050600 – Экономика» мамандарды әзірлеу жүзеге асырылады.

Аккредитациялау, сертификаттау және сапаны қамтамасыз ету Институтының ACQUIN (Германия) аккредитациялық комиссиясының 30 мамыр 2012 жылғы шешімімен академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университетінің «Экономика (бакалавриат)» білім беру бағдарламалары халықаралық аккредитацияға иеленді.





Кафедраның құрамы
Мамандықтар





Халықаралық серіктестік

Халықаралық ынтымақтастық

ғылым мен білімнің әлемдік жүйесімен интеграциялау мақсатында халықаралық ғылыми-зерттеу ынтымақтастықты кеңейту және алудың бір бөлігі ретінде бірлескен зерттеулер нәтижелері шетелдік әріптестерімен бірлескен ғылыми-зерттеу жобаларын жүзеге асырылды:

1) Прага (Чехия) Жоғары қаржы және басқару мектебімен ынтымақтастық;

2) Прага қаласында (Чехия) Жоғары экономика мектебімен ынтымақтастық;

3) Беларусь мемлекеттік университетімен (Минск, Беларусь Республикасы) ынтымақтастық.

4) Беларусь мемлекеттік сауда-экономикалық ынтымақтастық университеті (Минск қаласы)

5) Мәскеу инновациялық университеті (Мәскеу)

6) Халықаралық бизнесті дамыту Альянсы (Монреаль)

Бірлескен ғылыми жобалар келесі тақырыптар бойынша өткізілді:

– «Халықаралық туризм – Қазақстанның сыртқы экономикалық қызметінің нысаны» (Л. Тхил (HSE), Ж. М. Шайекина, Г.М. Оспанов);

– «Қазіргі жағдайдағы мемлекеттік сектордың реформасы» (R.Valenchik (VShFiU) Zh.S.Husainova, ҚР Andarova, ТП Pritvorova, D.E.Bektleeva, Б.Н. Akmoldina, Ж.М Жартай, Н.Н. Ескендір, М.Г.Газизова, Г.К. Рахимжанова);

– «Еуразиялық интеграция спектрінде Қазақстан мен Беларусь: ынтымақтастық, экономикалық әсерлер, мәселелері және даму механизмдері» (EA Semak (БСУ), JM Zhartay);

– «Өмірді басқарудың ұйымдық және экономикалық механизмі: аймақтық аспект» (Е.М.Карпенко (Б.У.), Н.С. Перова).

Мұндай оқыту әдісін белсенді дәріс ретінде қолданды. 2013-2016 оқу жылында келесі шетелдік ғалымдар шақырылды:

– Радим Valenchik, PhD, қаржы және менеджмент жоғары мектебінің профессоры, Прага, Чехия (курс «білім беру жүйесінің, денсаулық сақтау және зейнетақы жүйесін қаржыландыру реформалардың теориясы мен тәжірибесі»);

– Ладислав Tõll, PhD, Прагада экономика жоғары мектебінде доцент, Чехия (курс «Кәсіпкерлік және бәсекелестік басымдылығы (сіздің бәсекелестердің қайғылы жасауға қалай);

– Владимир Рудный, PhD, профессор PhD, Катовице экономика университетінің профессоры, Польша (Шығыс курсы Бизнес және Орталық Еуропа дағдарыстан кейінгі әлемнің, Корпоративтік қаржы andvaluation жылы);

– Джоа Сарменто, PhD, Минхо университеті, Португалия («Халықаралық туризмді дамыту, мәдени туризм» курсы);

– Зольт Хусти, PhD, Венгрия және т.б.

Кафедраның ғылыми қызметі

Кафедраның ПОҚ ғылыми-зерттеушілік қызметінің негізгі мақсаты бұл білім берудің негізі ретінде қарастырылатын ғылыми зерттеулерді, мемлекеттің және қоғамның қажеттіліктеріне сәйкес квалификацияланған еңбек қызметкерлерін дайындау базасын қолдау және дамыту болып табылады.
Ғылыми зерттеулер саласындағы негізгі міндеттерге жатқызуға болады:

  • профессор-оқытушылар құрамы мен студенттердің ғылыми-шығармашылық қызметін дамыту;
  • жаңа білімді қалыптастыру, жаңа технологияларды меңгеруі ретінде іргелі зерттеулердің басым дамуы;
  • білім беру және білім беру мәселелерін шешуге ғылымның әсерін күшейту;
  • Өндірісті жаңартудың және әлеуметтік-экономикалық өзгерістерді енгізудің басым міндеттерін шешу үшін жоғары мектептің ғылыми-техникалық әлеуетін тиімді пайдалану;
  • ғылыми-техникалық және ұйымдық ұйымдармен және өнеркәсіптік кәсіпорындармен ғылыми және техникалық жұмыстың жаңа, прогрессивті нысандарын ең маңызды ғылыми-техникалық тапсырмалар мен операциялардың көмегімен дамыту;
  • әлемдік ғылым мен білім беру жүйесіне ықпалдастыру үшін халықаралық ғылыми ынтымақтастықты кеңейту және бірлескен ғылыми нәтижелерді алу.Кафедраның ғылыми қызметі 2020 жылға дейін университеттің стратегиялық жоспарына сәйкес келеді.

2013-2015 жылдарға арналған Стратегиялық даму жоспары шеңберінде, 2011 жылдан бастап 2014 жылға дейін «Әлеуметтiк нормалар мен нормаларды әдiстемелiк қағидалар мен әдiстемелiк, жiктемелiк және тетiктер, өмiр сүру сапасының ұлттық стандарттарын әзiрлеу», «Облыстың кадрлық әлеуетiн дамыту: еңбек нарығы, жұмыспен қамту, әлеуметтiк қорғау» тақырыптарында ғылыми жұмыс жүргiзiлдi. ; білім беру үрдісіне нәтижелерді енгізу жоспарланып отыр. Сондай-ақ, зерттеу және дамыту саласындағы жоғарғы мектептің міндеттерін іске асыру шеңберінде кафедра оқытушылары Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің 2011 жылғы конкурстарына қатысып, бастамашыл тақырыптарды жүзеге асырады. Сонымен, Притворова, Т.П. және .Бектлеева Д.Е.. «Үйде қарттар мен мүгедектерге арналған арнаулы әлеуметтік қызметтерді дамыту: экономикалық модельдер мен оларды жүзеге асыру тетіктері» атты ғылыми жобаға қатысуда (ҚР БҒМ №1581 «Экономикалық, әлеуметтік және гуманитарлық ғылымдардағы іргелі және қолданбалы зерттеулер» ). Мамраева Д.Г. 2015 жылдан 2017 жылға дейін «Инновациялық процесті тиімді басқару тетігін әзірлеу және мәселелерді анықтау мақсатында Қазақстан Республикасында инновацияларды коммерциализациялау процесін зерттеу» тақырыбына жетекшілік етеді (тапсырыс беруші ҚР Білім және ғылым министрлігінің Ғылым комитеті). Хусаинова Ж.С. 103 Ю-14 «Кәсіпкерлікке арналған оқыту семинарын өткізу» шарттық тақырыбындағы (Тапсырыс беруші – АҚ «Қазагромаркетинг» )  және кафедра доценттері Ақмолдина Б.Н., Райханова Г.А. бірге «Жұмыспен қамту жол картасы – 2020» бағдарламасына өзгертулер енгізу бойынша оқыту семинарына қатысты (Тапсырыс беруші – Серіктестік және бизнес институты »).

Кафедраның ПОҚ «бас технологиялық ауысулар жағдайында ұлттық экономиканың құрылымдық-инновациялық және институционалды жаңғыртудың тұжырымдамалық негіздері мен механизмдері» тақырыбы көтеріліп жатқандығын атап өту қажет. 2012-2017 жылдар аралығындағы осы тақырыптар бойынша жұмыс нәтижелері кафедраның жинақтары болып табылады. Наурыз 2018 жылдан бастап кафедра қызметкерлері ҚР БҒМ ғылым Комитетінің келесі тақырыптар бойынша 3 гранттық жобаларына қатысады: «Қазақстан Республикасының индустриалды-инновациялық даму механизмінде жастар кәсіпкерлігін дамытудың және жандандырудың алдын-ала моделін әзірлеу» (жетекшісі – доцент Хусаинова Ж.С.); «Қазіргі экономикалық жүйелердегі әлеуметтік кәсіпкерлік: тұжырымдамасы, типологиясы, Қазақстандағы даму механизмдері» (жетекшісі – профессор Притворова Т.П.); «Қазақстанның туристік және рекреациялық әлеуетін кешенді көпфакторлы бағалау және бәсекеге қабілетті аймақтық туристік өнімдерді дамыту стратегиясын әзірлеу» (жетекшісі доцент Мамраева Д.Г.). Ғылым мен шығармашылықты дамыту аясында кафедраның ғылыми-зерттеу жұмыстарының негізгі нәтижесі –  баспа қызметі болып табылады. 2012 жылдан 2018 жылға дейінгі кезеңде жарияланым саны 56 данадан 150-ге дейін 3 есеге өсті (1-сурет).

1-сурет – 2012-2013 жж және 2017-2018 оқу жылына кафедраның баспа қызметі көрсеткіштерінің динамикасы

Суреттен 2012 жылдан 2018 жылға дейінгі кезеңде кафедра ПОҚ өнімділігі өскендігін көруге болады. 2012-2013 оқу жылында кафедраның 1 оқытушысы үшін 2 басылым болса, 2017-2018 жылдары – 6 басылым.

Оң нәтижелер баспа беттерінде баспа қызметін талдауда да байқалады. Мысалы, 2012-2013 оқу жылында. баспа беттерінде жарияланымдардың көлемі 55,9 болса, ал 2017-2018 оқу жылында  – 197,05 б.п. болды.

Сурет 2 – 2012-2017 жылдарға арналған кафедраның баспа қызметі көрсеткіштерінің динамикасы (баспа беттерінде)

Кафедраның профессор-оқытушылар құрамының жарияланым түрлерінің контексіндегі баспа қызметін динамикасы 1-кестеде келтірілген.

Кесте 1

Жарияланым түрі бойынша баспа қызметінің динамикасы

Жарияланым түрлері 2012 ж. 2017 ж.
б.б саны б.б саны
Импакт-факторлы журналдардағы жарияланымдар 0,6 1 8,3 12
Алыс және жақын шет елдердегі журналдардағы жарияланымдар 1,85 4 2,7 8
ҚР басқа басылымдарында жарияланымдар 39 10 194,82 18
ККСОН ұсынған журналдардағы жарияланымдар 5,4 11 4 8
Жақын және алыс шет елдердегі конференциялар материалдарында жарияланымдар 1,9 5 4,4 15
Қазақстан Республикасының конференциялар материалдарында жарияланымдар 6,54 25 17,51 53

Факультеттің ғылыми жұмысының оң нәтижесі импакт-факторы бар журналдардағы жарияланымдардың өсуі болып табылады (Thomson Reuters, Scopus, РИНЦ) (3-сурет).

3-сурет – 2012-2013 ж.ж. 2017-2018 оқу жылындағы жарияланымдардың түрлері бойынша баспа жұмыстарының динамикасы

Егер 2012-2013 оқу жылында 0,6 баспалық импакт-факторы бар журналда 1 басылым жарияланса, 2017-2018 оқу жылында барлық көлемі 5,3 баспа парақ 20 жарияланым шығарылды. Профессор-оқытушылар құрамының алыс және жақын шет елдердің басылымдарында мақалаларды жариялау белсендігі өсті. Егер 2012-2013 оқу жылында көлемі 1,85 баспа парақ болатын 4 мақала жарияланса, 2017-2018 оқу жылында жалпы көлемі 4,1 баспа парақ болатын 11 мақала жарияланды. Кафедраның оқытушыларының жақын және алыс шет елдердегі конференцияларға қатысуы 10 есеге өсті. Ең маңызды ғылыми және техникалық проблемаларды бірлесіп шешу мақсатында ғылыми ұйымдармен және өнеркәсіптік кәсіпорындармен ғылыми-техникалық ынтымақтастықтың жаңа, прогрессивті нысандарын дамыту шеңберінде жақсы дәстүр дәстүр бойынша кафедрада жыл сайын ғылыми семинарлар мен дөңгелек үстелдер өткізіліп отырады.

Тәрбие жұмысы

Кафедраның тәрбие жұмысы университеттегі тәрбие құраушысын реттейтін ЖОО-ішілік құжаттарға сәйкес жүзеге асырылады. Жастар бағдарламасы негізгі 5 бағыт бойынша жүргізіледі: оқу-тәрбиелік, мәдени-бұқаралық, әлеуметтік,  жаппай спорт түрлерін дамыту және салауатты өмір салтын насихаттау, жалпы университеттік.

Тәрбие жұмысын ұйысмдастыру Қазақстан Республикасының жастар саясатын өткізу саласындағы бағдарламалық құжаттарды жүзеге асыруға септігін тигізеді.

Жатақханаға мұқтаж студенттер университет жатақханаларында орындармен қамтамасыз етіледі.

Кафедра басшылығы ҚП басқару алқалы органдарында студенттердің өкілділігін қамтамасыз етеді. Жастар ісі жөніндегі комитеттің және оның мүшелерінің басты міндеттері жас ұрпақтың патриоттық, кәсібилік, жауапкершілік сезімін қалыптастыру, қоғамдық өмірдің түрлі салаларында студенттерді жан-жақты дамыту және жандандыру үшін жағдай жасау болып табылады. Жастар жөніндегі комитеттің мүшелері болып табылатын студенттер қалалық мектептерде мансаптық бағыттағы жұмысқа белсене араласып, мектеп түлектерін университеттің оқу және қоғамдық өміріне жағдаймен таныстырады. Жастар жөніндегі комитет студенттік өзін-өзі басқарудың онкүндігін өткізуді ұйымдастырады.

Университетте студенттердің өздігінен білім алуына қажетті жағдайлар жасалған:

– Оқу, оқу-әдістемелік, ғылыми әдебиеттер, мерзімді басылымдар қоры бар ғылыми кітапхана;

– электронды кітапхана және қол қойылға толық мәтінді отандық пен шетелдік мәліметтер базалары;

– ақысыз Интернеттің болуы;

– спорт залдарына қол жетімділік;

– Республикада ұйымдастырылатын спорттық жарыстар мен пәндік олимпиадаларға қатысу мүмкіндігі;

– студенттік өзін-өзі басқару оргнадарына қатысу мүмкіндігі;

– ғылыми мақала жариялау мүмкіндігі;

– студенттер мен магистранттардың университеттік ғылыми конкурстарғы қатысу мүмкіндігі;

– университетт жанындағы шығармашылық клубтар мен спорттық секциялар жұмысына қатысу мүмкіндігі.

Мамандықтың студенттері мен магистранттары «Өзін-өзі басқару апталығына» белсене қатысып, ЭХБ кафедрасының меңгерушісі, арнайы пәндер бойынша мұғалімдерді алмастырады.

Студенттік өзін-өзі басқару – әлеуметтік маңызы бар мақсаттарға жету үшін шешімдерді қабылдау мен жүзеге асыруда тәуелсіздікті дамытуды қамтамасыз ететін студенттер мен магистранттар командасының өмірлік белсенділігін ұйымдастырудың нысаны. Студенттік өзін-өзі басқару белсенді бірлескен қызметті ұйымдастырады, болашақ мамандарды еңбек ұжымдарымен өзара әрекеттесу үшін дайындайды. Өзін-өзі басқаруға қатысу әрбір студентке және магистрантқа оқу үдерісіне саналы түрде және жауапкершілікпен қатысуға мүмкіндік береді, пәннің және академиялық көрсеткіштердің жақсаруына ықпал етеді, тұлғаның коммуникативтік, ұйымдастырушылық және шығармашылық қасиеттерін дамытуға ықпал етеді.

Студенттік өзін-өзі басқарудың мақсаты өзінің қабілеттерін жүзеге асыру, белсенді азаматтық ұстаным, профессор-оқытушылар құрам мен студенттердің өзара әрекеттестігі, университеттің қоғамдық өміріне араласу, салауатты өмір салтын насихаттау, кәсіби қызметке дайындық.

Экономика және халықаралық бизнес кафедрасында оқу үрдісі мен сабақтан тыс жұмыс студенттердің тұлғалық өзін-өзі анықтауы, студенттердің шығармашылығы, олардың қабілеттерін жүзеге асыру, қоғам өміріне бейімделу, азаматтық санасын, жалпы мәдениетті, салауатты өмір салтын қалыптастыру, мазмұнды демалысты ұйымдастыру үшін қажетті жағдайларды қалыптастыру арқылы студенттер арасында кәсіби рөлдерді даярлауға бағытталған. Экономика және халықаралық бизнес кафедрасында тәрбие жұмысы келесі негізгі қағидаларға негізделді: студенттік жастардың құқықтары мен бостандықтарын сақтау, жастар мәселелерін шешуде демократизм тәсілдері, білім беру мен тәрбиенің бірлігі, қоғамдық даму қажеттілігімен байланыс, оқу-тәрбиелік үрдістің тиміділігін қамтамасыз ететін қолайлы әлеуметтік-психологиялық климатты құру.Осы тұрғыда жұмыстың әртекті формалары мен түрлері қолданылады –  қазақ халқының ұлы тұлғаларына арналған шығармашылық кештерді ұйымдастыру, шығармашылық интеллигенцияның танымал өкілдерімен кездесулер, саяси, әлеуметтік, экономикалық мәселелер бойынша тілдік дебаттар, тақырыптық интеллектуалды сайыстар, флэш-мобтар. Осының барлығы патриотизм сезімін қалыптастырады, белсенді өмірлік ұстанымы бар адамды тәрбиелейді, көп мәдениетті, толерантты тұлғаның дамуына ықпал етеді, студенттің шығармашылық әлеуетін дамытады, салауатты өмір салтын насихаттайды.Жоспарланған тәрбие жұмысының сенімді нәтижесі – факультет студенттерінің интеллектуалды, шығармашылық жарыстар мен жобаларда, спорт жарыстарында, спортакиадаларда, кубоктарда, дебаттық турнирлерде, пәндік олимпиадаларда, «Жас талап», «Студенттерге арнау», «Кафедра күні», «Мистер және мисс университет», «Жыл студенті – 2017» конкурстарныда жарқын жеңіске жетуі болып табылады..

Жыл сайын студенттер мен магистранттар түрлі студенттік қоғамдық бірлестіктердің, үкіметтік емес ұйымдардың, университеттің алқалы органдарының жұмыстарына қатысады, көркемөнерпаздар үйірмелерімен айналысады, үнемі экономика факультетіне арналған аумақты тазарту үшін сенбілікке барады


«Бизнестің жол картасы-2020» бизнесті қолдау және дамытудың бірыңғай бағдарламасы аясында Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі мен «Атамекен» Ұлттық кәсіпкерлер палатасы ұйымдастырған «Жас кәсіпкер мектебі» жобасы бойынша кафедраның студенттері қатысты.Кафедрада біздің құрметті Роза Қабыкенқызының 70 жылдығына және Экономика және халықаралық бизнес кафедрасының күніне арналған 2016 жылдың 18 қарашасында 5В050600 – «Экономика», 5В051300 – «Әлемдік экономика» және 5В011500 – «Құқық және экономика негіздері» мамандықтарының 1-2 курс студенттерінің қатысуымен «Даешь молодежь!»  интеллектуалды ойыны өткізілді.Бұл шара жоғары ұйымдастырушылық, зияткерлік және шығармашылық деңгейде өтті.



Enactus – әлемнің 36 елінен 69 мыңнан астам студенттерді біріктіріп, адамдардың өмір сүру сапасын жақсартуға бағытталған әлеуметтік жобаларды іске асырумен айналысатын ең ірі халықаралық коммерциялық емес ұйым.4 жыл бойы қызмет етуі барысында Қарағанды мемлекеттік университетінің Enactus командасы Enactus қозғалысының амбициялы, бәсекеге қабілетті және мақсатты қатысушысы ретінде көрсетіп, 2013 жылы «Үздік әлеуметтік жоба», «Үздік инновациялық жоба» екі номинациясына ие болды. 2014 жылы ҚарМУ Enactus командасы Лигада 2-ші орынды иеленді, 2015 жылы Лигада 1 орын алады. 2016 жыл команда үшін өнімділігі кем болмады, команда Лигада екі 1 орынды иеленіп, Республикадағы 46 университеттер арасында Финалда 4-ші орынға ие болды.





Құрамында 22 студент бар EnactusҚарМУ команда: оның ішінде 19 студент экономика факультетінен, 3 студент биология-география факультетінен 2017 жылдың 27-28 сәуірінде Алматы қ. өткен Enactus Kazakhstan National EXPO 2017 Әлеуметтік және бизнес-жобалар республикалық кокурсына қатысты. Конкурс нәтижесі – 42 команда ішінен Лигадағы 3-ші орын  және 1 000 000 тг. Көлеміндегі ақшалай сыйлық.

Карибаева А.Б., Жаусанова Д.Т., Асан С. құрамындағы ШЗҚ-дағы РМК Е.А.Бөкетов атындағы ҚарМУ командасы 2017 жылдың 17-19 мамымырда Белоруссияда (Гомель қ.) өткен «Жастар және кәсіпкерлік – 2017» ІХ Халықаралық чемпионатында І дәрежелі дипломмен марапатталғандар. Ғылыми жетекшілер: Хусаинова Ж.С., Жартай Ж.М. Командаға 1 000 000 теңге көлемінде ақшалай сыйақы берілді.

MЭ-32 тобының студенті Жусанова Диана «TURAN» сауда маркасы бар «AsiaWaters» компаниясынан ENACTUS стипендия конкурсының жеңімпазы болып табылады.

6M011500 – Құқық және экономика негіздері мамандығының 1 курс студенті (2017-2018) Полевой Сергей Владимирович Елбасы – Қазақстан Республикасы Тұңғыш Президенті Қорының стипендиясының иегері атанды.

Top